Edelhert
Het edelhert is één van de mooiste en belangrijkste wildsoorten. Het edelhert is krachtig gebouwd – de grootte varieert naar ras en plaats van herkomst. De lengte van het Europese hert is 1,85 tot 2 m, waarvan circa 15 cm voor de staart, de schouderhoogte is 1,25 cm, het gewicht varieert van 175 tot 250 kg.
Het vrouwtjeshert is aanzienlijk kleiner. Het heeft een lange, slanke, aan de zijkanten samengedrukte hals en een lange kop, die aan de achterkant hoog is en naar voren toe smaller wordt. De levendige ogen van het edelhert zijn van gemiddelde grootte, de bles is enigszins ovaal. De romp wordt gedragen door slanke, doch krachtige poten. Smalle, sierlijke hoeven omsluiten de tenen.
Bij roodwild (grofwild) wisselt de vacht tweemaal per jaar. ’s Zomers is de vacht dun en roodbruin, ’s winters gaat de dichtere en bijna tweemaal zo lange haarvacht meer over in grauw. De wintervacht is ook donkerder, vooral de manen en de buik. Het gewei van het mannelijke edelhert vertakt zich enkelvoudig en staat rechtop.
Na het eerste levensjaar noemt met de hertebok naar de vorm van het gewei een spiesbok, het tweede jaar gaffelbok en daarna, naar gelang van het aantal vertakkingen zesender, achtender, enz.
Leefwijze edelhert
Edelherten leven in roedels en houden zich het liefst op in grote, dichte bossen en dichtbegroeide moerassen. Ze komen in bijna heel Europa voor, van Zuid-Zweden en Noorwegen tot Spanje, waarbij plaatselijke rassen ontstaan zijn. Het voedsel bestaat uit jonge zaden, loten van naaldhout, klaver, gras, kruiden en veldvruchten, in de herfst eikels, beukenootjes en bessen, ’s winters mos, heide en boomschors.
Edelherten worden tegenwoordig ook gefokt. Nieuw-Zeeland heeft dit als activiteit sterk ontwikkeld. De herten leven daar binnen afrasteringen die zo groot zijn als half Nederland. Je zou je kunnen afvragen of je in dit kader nog moeten spreken van 'gefokte' herten?
Gastronomie en bereidingswijze edelhert
Het smakelijkst is wildbraad een jong edelhert, vooral van de spiesbok, maar ook dat van de gaffelbok is nog alleszins smakelijk. De beste delen zijn de rug en de bouten. Het vlees van jonge dieren is helrood tot bruinrood.
